علائم زگیل تناسلی؛ از تشخیص تا درمان قطعی!

زگیل تناسلی یکی از شایع‌ترین اما در عین حال مبهم‌ترین بیماری‌های ناحیه تناسلی است که بسیاری آن را با تبخال یا ضایعات بی‌خطر دیگر اشتباه می‌گیرند.این ضایعات پوستی ناشی از عفونت با ویروس پاپیلومای انسانی (HPV) هستند که ناآگاهی نسبت به آن، بزرگ‌ترین عامل ترس و تاخیر در درمان این عارضه است؛ در حالی که شناخت درست علائم و مسیر تشخیص، می‌تواند نگرانی را به آرامش و درمان موثر و به موقع تبدیل کند. اگر می‌خواهید بدانید کدام علائم جدی هستند، چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد و چگونه می‌توان این بیماری را کنترل کرد، ادامه این مقاله برای شما نوشته شده است.

از کجا بفهمیم زگیل تناسلی داریم؟

اگر این علائم را مشاهده کردید، به پزشک مراجعه کرده و آزمایشات لازم را انجام دهید. تشخیص زودهنگام و درمان مناسب بسیار مهم است. پزشک میتواند با انجام معاینه فیزیکی و در صورت لزوم آزمایشات تخصصی تر، زگیل تناسلی را تشخیص دهد. اگر به علائم زیر مشکوک هستید، احتمالا زگیل تناسلی دارید و بهتر است در اسرع وقت با پزشک زنان مشورت کنید:

• ظهور ضایعات پوستی مرئی در ناحیه تناسلی، مقعد یا ناحیه پیرامون آن. این ضایعات معمولا به صورت توده های کوچک، پوسته دار و گوشتی هستند.
• احساس خارش، درد یا ناراحتی در ناحیه تناسلی یا مقعد.
• تغییر در ظاهر و بافت پوست در این مناطق
• ابتلا به بیماریهای منتقله از طریق جنسی در گذشته

علائم زگیل تناسلی در زنان

در بیشتر موارد زگیل تناسلی ممکن است قابل مشاهده نباشند و فرد از وجود آنها مطلع نباشد. زمانی که بیماری علائمی نداشته باشد ویروس ممکن است از دو هفته تا چند سال در بدن باقی بماند و با گذشت زمان با یک افت ایمنی خود را نشان می دهد. یکی از علائم و نشانه های بارز این بیماری مشاهده ضایعات برجسته سفت و گوشتی بر روی پوست در اطراف ناحیه تناسلی می باشد. تشخیص زودهنگام و درمان مناسب بسیار مهم است. دیگر علائم شایع زگیل تناسلی شامل موارد زیر خواهد بود:

• ظهور ضایعات پوستی کوچک، برجسته و گوشتی در ناحیه تناسلی، واژن، دهانه رحم یا مقعد.
• خارش، سوزش یا درد در ناحیه تناسلی.
• تغییر در بافت و ظاهر پوست در این مناطق.
• احساس وجود یک توده یا برآمدگی در ناحیه تناسلی.
• خونریزی غیرطبیعی از واژن یا در هنگام مقاربت جنسی.
• لکه بینی یا خونریزی های ناخواسته.

علت ایجاد زگیل تناسلی 

زگیل تناسلی معمولا به دلیل عفونت با ویروس پاپیلومای انسانی (HPV) ایجاد می شوند. این ویروس از طریق تماس جنسی منتقل می شود و می تواند باعث ایجاد زگیل در ناحیه تناسلی افراد شود. برخی از علل اصلی ایجاد زگیل تناسلی در افراد شامل تماس جنسی بدون استفاده از کاندوم، داشتن شرکای جنسی متعدد، ضعف سیستم ایمنی بدن در مقابل ویروس HPV و حتی استعمال زیاد دخانیات خواهد بود.

تفاوت زگیل تناسلی با تبخال تناسلی

بسیاری از بیماران تبخال تناسلی را با زگیل اشتباه می‌گیرند؛ در حالی‌ که این دو بیماری از نظر ویروس عامل، روند و حتی درمان کاملا متفاوت است، پس شناخت تفاوت این دو بیماری برای انتخاب درمان صحیح ضروری است:

ویژگی	زگیل تناسلی	تبخال تناسلی
عامل بیماری	ویروس HPV	ویروس HSV
شکل ضایعه	برجسته، گوشتی، گاهی گل‌کلمی	تاول‌های کوچک و دردناک
درد	معمولاً بدون درد	اغلب دردناک و سوزان
ترشح	ندارد	ممکن است ترشح شفاف داشته باشد
عود بیماری	ممکن است	بسیار شایع
خطر سرطان	برخی انواع HPV پرخطر	ندارد

راه های انتقال بیماری زگیل تناسلی

شایع ترین راه انتقال این بیماری از طریق روابط جنسی است. در واقع زگیل تناسلی یکی از بیماری های منتقله جنسی می باشد اما به این منظور نیست که حتما و الزاما این بیماری از طریق رابطه جنسی منتقل می شود. گاهی اوقات از طریق استفاده از لوازمی مانند تیغ یا لیف مشترک و یا رفتن به مکان هایی مانند سونا که به نوعی ویروس در آن پخش شده باشد می تواند به فرد دیگر منتقل شود. همچنین تماس پوستی فرد سالم با فردی که دارای زگیل تناسلی است نیز می تواند یکی دیگر از راه های انتقال زگیل تناسلی HPV باشد.

انواع زگیل تناسلی در زنان و مردان

برخی از انواع زگیل های تناسلی ممکن است به صورت انفرادی و برخی به صورت گروهی و خوشه ای ظاهر شوند. همچنین درگیری با آن در صورت عدم رعایت الزامات مراقبتی در هر دو جنسیت زن و مرد مشهود و رایج است. با این حال زگیل های تناسلی در زنان و مردان انواع مختلفی دارد که تشخیص نوع و محل آن برای تعیین درمان مناسب بسیار مهم است.

انواع زگیل تناسلی در زنان	انواع زگیل تناسلی در مردان
زگیل های واژنی که در داخل واژن ظاهر می شوند	زگیل های آلتی که بر روی آلت تناسلی مرد ظاهر می شوند
زگیل های دهانه رحمی که در ناحیه دهانه رحم قرار می گیرند	زگیل های مقعدی که در اطراف مقعد ایجاد می شوند.
زگیل های ولوی که در ناحیه بیرونی دستگاه تناسلی زنان (ولو) ظاهر می شوند	زگیل های اسکروتال که بر روی کیسه بیضه دیده میشوند
زگیل های مقعدی که در اطراف مقعد دیده میشوند

راه های تشخیص زگیل تناسلی

تشخیص زگیل تناسلی در اغلب موارد با معاینه دقیق توسط متخصص زنان آغاز می‌شود. پزشک با بررسی شکل، محل و تعداد ضایعات می‌تواند تا حد زیادی تشخیص دهد. در صورت نیاز، روش‌های تکمیلی زیر نیز به‌کار می‌روند که به تشخیص دقیق‌تر و انتخاب بهترین روش درمان کمک می‌کنند:

1- معاینه بالینی:

پزشک با معاینه ظاهری و لمس ناحیه تناسلی میتواند زگیل ها را تشخیص دهد. این روش معمول ترین و ساده ترین روش تشخیص است.

2- آزمایش بیوپسی:

در صورت لزوم، پزشک ممکن است نمونه کوچکی از بافت را برداشته و به آزمایشگاه بفرستد. آزمایش بافت شناسی می تواند تشخیص را قطعی کند.

3- تست DNA ویروس پاپیلومای انسانی (HPV):

این تست می تواند حضور ویروس HPV را در بافت تشخیص دهد و کمک می کند تا نوع ویروس HPV مشخص شود.

4- آزمایش های تصویربرداری:

روش هایی مانند سونوگرافی یا اسکن CT می توانند به شناسایی زگیل ها در داخل بدن کمک کنند. این روش ها بیشتر برای زگیل های داخلی مانند زگیل های دهانه رحم کاربرد دارند.

5- تست پاپ اسمیر

این تست برای بررسی وضعیت سلامت سلول‌های دهانه رحم مورد استفاده قرار می‌گیرد. با این آزمایش، میتوان تغییرات پیش‌سرطانی یا سرطانی در سلول‌های دهانه رحم را تشخیص داد و به احتمال وجود زگیل تناسلی شک کرد اما به طور مستقیم برای تشخیص زگیل تناسلی کاربرد ندارد..

6- تست HPV

این تست به منظور بررسی وجود عفونت با ویروس HPV انجام می‌شود. ویروس HPV می‌تواند به زگیل‌های تناسلی و همچنین سرطان دهانه رحم منجر شود. بنابراین تست HPV می‌تواند به تشخیص زگیل‌های تناسلی کمک کند، اما به تنهایی نمی‌تواند آن را تایید کند.

دوره نهفتگی زگیل تناسلی 

دوره نهفتگی زگیل تناسلی به فاصله زمانی بین ورود ویروس HPV به بدن و بروز علائم گفته می‌شود که می‌تواند بسیار متغیر بوده و ممکن است از چند هفته تا چند ماه و حتی چند سال طول بکشد. به همین دلیل، بسیاری از افراد هنگام مشاهده زگیل‌ها نمی‌توانند زمان دقیق ابتلا را مشخص کنند. این ویژگی باعث سوءتفاهم در روابط زوجین می‌شود، در حالی‌ که فعال شدن ویروس می‌تواند سال‌ها پس از انتقال اولیه رخ دهد، به‌ویژه زمانی که سیستم ایمنی ضعیف شود.

روش های درمان قطعی زگیل تناسلی

معمولا در درمان زگیل های تناسلی، استفاده از روش های ترکیبی درمان بهترین نتیجه را می دهد. انتخاب روش درمانی مناسب باید توسط بهترین پزشک متخصص زنان صورت گیرد. در وحله اول آرامش خود را حفظ کنید و این نکته را در نظر داشت که درمان به موقع زگیل های تناسلی می تواند جلوی سرطانی شدن آن ها را بگیرد. همچنین تا زمانی که به زگیل تناسلی مبتلا باشید نمی توانید با شریک جنسی خود ارتباط برقرار نماید زیرا احتمال انتقال ویروس از این طریق بسیار زیاد است. 

روش های مختلفی برای درمان این زگیل های تناسلی وجود دارد که پزشک بسته به میزان درگیری فرد به این بیماری بهترین درمان را برای او در نظر می گیرد. اما به طور کلی از جمله درمان هایی که برای از بین بردن ضایعات زگیل تناسلی به کار میرود شامل مواردی است که در ادامه به طور کامل توضیح داده شده است:

1- درمان دارویی

استفاده از داروهای موضعی مانند کرم ها و پماد های حاوی مواد شیمیایی مانند پادکلیسین، ایمیکویمود یا فودین که باعث تخریب سلول های زگیل می شوند.

2- لیزر درمانی

قرار دادن زگیل در معرض اشعه لیزر، انجماد (کریوتراپی) یا الکتروکوتر که این روش ها باعث تخریب بافت زگیل می شوند.

✍️ بیشتر بخوانید: لیزر عفونت واژن

3- عمل جراحی

برداشتن زگیل به صورت جراحی با استفاده از تیغ جراحی یا لیزر برای زگیل های بزرگ یا مقاوم به درمان دارویی مناسب است.

4- ایمونوتراپی

تحریک سیستم ایمنی بدن برای مبارزه با ویروس HPV عامل زگیل که با روش هایی مانند تزریق داخل زگیل یا مصرف قرص های موضعی انجام می شود

5- سوزاندن

این روش یکی از رایج‌ترین درمان‌های زگیل‌های تناسلی است. در این روش، پزشک با استفاده از یک ابزار ویژه، زگیل را مستقیماً می‌سوزاند و از بین می‌برد. این عمل موجب از بین رفتن زگیل می‌شود و بافت جدیدی جایگزین آن می‌شود. معمولاً پس از درمان با این روش، دردی و التهابی در محل وجود دارد که در عرض چند روز بهبود می‌یابد.

6- کرایوتراپی (Cryotherapy)

در این روش، پزشک با استفاده از ماده سرمازا مثل نیتروژن مایع، زگیل را منجمد می‌کند. این عمل باعث می‌شود که سلول‌های زگیل از بین بروند و بافت جدیدی جایگزین شود.کرایوتراپی معمولاً کم‌دردتر از سوزاندن است، اما ممکن است نیاز به چند جلسه درمان داشته باشد.پس از هر جلسه درمان، ممکن است درد، سوزش و تورم موقت در محل وجود داشته باشد.

درمان زگیل تناسلی توسط دکتر فاطمه ارشادی

درمان زگیل تناسلی زمانی بیشترین اثربخشی را دارد که بر اساس شرایط اختصاصی هر بیمار انجام شود؛ موضوعی که در رویکرد درمانی دکتر فاطمه ارشادی، متخصص زنان، زایمان و زیبایی زنان به‌وضوح دیده می‌شود. ایشان با تجربه بالینی گسترده و آشنایی کامل با جدیدترین روش‌های درمانی، از تکنیک‌هایی مانند کرایوتراپی، لیزر و درمان‌های دارویی هدفمند استفاده می‌کنند تا علاوه بر حذف ضایعات، احتمال عود بیماری نیز کاهش یابد. دقت در تشخیص، حفظ حریم خصوصی بیمار و ارائه مشاوره‌های کامل درباره پیشگیری، از نقاط قوت خدمات درمانی ایشان محسوب می‌شود.

چه بیماری‌هایی علائمی شبیه زگیل تناسلی دارند؟

بسیاری از ضایعات ناحیه تناسلی لزوما زگیل تناسلی نیستند و تشخیص اشتباه می‌تواند منجر به نگرانی یا درمان نادرست شود. به همین دلیل معاینه تخصصی اهمیت زیادی دارد. برخی از بیماری‌ها و ضایعات مشابه عبارت‌اند از:

• تبخال تناسلی که شامل تاول‌های دردناک و عود کننده هستند
• مولوسکوم کونتاژیوزوم به شکل برجستگی‌های صاف و براق
• منگوله‌های پوستی یا اسکین‌تگ
• ضایعات التهابی یا عفونت‌های قارچی
• برخی تغییرات طبیعی پوست ناحیه تناسلی

زگیل تناسلی در بارداری

درگیری با زگیل تناسلی در دوران بارداری به دلیل تغییرات هورمونی و تضعیف نسبی سیستم ایمنی ممکن است بزرگ‌تر یا متعدد تر شود، اما در اغلب موارد خطری جدی برای جنین ایجاد نمی‌کند. نکته مهم این است که درمان در این دوران باید با احتیاط انجام شود؛ زیرا برخی روش‌ها و داروها برای مادر باردار مناسب نیستند. 

در بسیاری از موارد، پزشک تمرکز را بر کنترل علائم، جلوگیری از عفونت ثانویه و پیگیری منظم می‌گذارد. فقط در شرایط خاص و با تشخیص متخصص، درمان فعال انجام می‌شود تا سلامت مادر و جنین به‌طور همزمان حفظ شود.

پیگیری درمان با بهترین دکتر زنان برای HPV

1. جستجوی پزشکان زن با تخصص بیماری های زنان و زایمان در منطقه خود.
2. بررسی سوابق تحصیلی، تجربه و تخصص آن ها در زمینه درمان عفونت های HPV مهم است
3. انجام معاینات دقیق توسط پزشک برای شناسایی دقیق زگیل ها و نوع عفونت HPV لازم است
4. انجام آزمایش های تکمیلی مانند بیوپسی یا تست DNA HPV اگر لازم باشد
5. پزشک با توجه به نوع و شدت عفونت، روش های درمانی مناسب را تعیین می کند
6. ممکن است از ترکیبی از داروهای موضعی، لیزر درمانی یا جراحی استفاده شود
7. انجام معاینات و آزمایش های پیگیری طبق برنامه پزشک باید انجام شود
8. در نهایت از کامل شدن درمان و از بین رفتن کامل زگیل ها اطمینان حاصل کنید
9. درباره نحوه پیشگیری از عفونت مجدد HPV با پزشک خود صحبت کنید
10. انجام واکسیناسیون HPV اگر توصیه شود.

 از کجا بفهمیم زگیل تناسلی داریم یا جوش؟

تشخیص اینکه زگیل تناسلی دارید یا فقط جوش معمولی، توسط پزشک متخصص زنان صورت می گیرد. اما برای تشخیص اولیه می توانید به نکات زیر توجه کنید:

1. زگیل های تناسلی معمولا به صورت خوشه ای و پرزدار هستند در حالی که جوش های معمولی معمولا تک و منفرد هستند و شکل خاصی ندارند.
2. زگیل های تناسلی اغلب در ناحیه تناسلی و دهانه واژن ظاهر می شوند در حالی که جوش های معمولی می توانند در هر نقطه ای از بدن ظاهر شوند.
3. زگیل های تناسلی ممکن است خارش یا سوزش ایجاد کنند در حالی که جوش های معمولی بدون درد و خارش هستند.

چه زمانی برای زگیل تناسلی به پزشک مراجعه کنیم؟

• در صورت مشاهده هر گونه ضایعه جدید در نواحی تناسلی، بلافاصله به پزشک مراجعه کنید. تأخیر در درمان می تواند باعث گسترش ضایعات و عوارض بیشتر شود.
• اگر ضایعات قبلی با درمان های خانگی یا داروهای بدون نسخه بهبود نیافتند، به پزشک مراجعه کنید. این می تواند نشان دهنده نیاز به درمان تخصصی تر باشد.
• در صورت افزایش درد، خارش، قرمزی و التهاب ناحیه تناسلی، هر چه سریع تر به پزشک مراجعه کنید.تا  درمان فوری را دریافت کنید.
• اگر در دوران بارداری دچار زگیل های تناسلی شوید، حتما سریعا به پزشک مراجعه کنید. برخی از درمان های خانگی معمول ممکن است برای جنین خطرناک باشد به هیچ وقت خوددرمانی نکنید
• در هر صورت، بهتر است در صورت مشاهده هر گونه تغییر غیرطبیعی در ناحیه تناسلی در اسرع وقت توسط پزشک زنان ویزیت شوید

خطرات و عوارض درگیری با زگیل تناسلی

درگیری با زگیل تناسلی در صورت بی‌توجهی و عدم درمان به‌موقع می‌تواند با عوارض جسمی و روانی همراه باشد. این زگیل‌ها تمایل به گسترش و افزایش تعداد دارند و با پیشرفت بیماری ممکن است باعث درد، سوزش، ناراحتی و کاهش کیفیت زندگی شوند. علاوه بر این، ضایعات درمان‌نشده می‌توانند زمینه‌ساز عفونت‌های باکتریایی یا قارچی شوند که با علائمی مانند خارش، قرمزی و تورم همراه است و در موارد خاص، برخی انواع پرخطر ویروس HPV خطر بروز سرطان‌هایی مانند سرطان دهانه رحم، واژن یا آلت تناسلی را افزایش می‌دهند. 

از سوی دیگر، مشاهده زگیل‌های تناسلی می‌تواند فشار روانی قابل‌توجهی ایجاد کند و با کاهش اعتمادبه‌نفس، اضطراب یا افسردگی، بر روابط جنسی و زندگی فردی تاثیر منفی بگذارد؛ به همین دلیل پیگیری پزشکی و درمان به‌موقع نقش کلیدی در پیشگیری از این پیامدها دارد.

10 راهکار برای پیشگیری از زگیل تناسلی

1. واکسیناسیون HPV را جدی بگیرید
2. استفاده از کاندوم در روابط جنسی می تواند از انتقال ویروس HPV پیشگیری کند.
3. تعداد شرکای جنسی باید محدود باشد.
4. حفظ بهداشت فردی و شستشوی منظم ناحیه تناسلی می تواند از ابتلا به عفونت جلوگیری کند.
5. پوشش مناسب نیز در پیشگیری از HPV نقش دارد.
6. انجام معاینات دوره ای توسط پزشک متخصص برای بررسی وضعیت سلامت تناسلی ضروری است.
7. در صورت تشخیص زگیل، درمان به موقع و پیگیری روند درمان مهم است.
8. آگاه بودن از علائم و عوارض زگیل های تناسلی می تواند به پیشگیری کمک کند.
9. همچنین آموزش به دیگران برای آگاهی بیشتر اهمیت دارد.
10. استفاده نکردن از لوازم بهداشتی شخصی به صورت مشترک را جدی بگیرید.

یک تصمیم آگاهانه برای آینده ای سالم‌تر..

زگیل تناسلی اگرچه شایع است، اما با آگاهی، تشخیص درست و درمان علمی می‌توان آن را به‌خوبی کنترل کرد. تفاوت آن با تبخال تناسلی، شناخت دوره نهفتگی و توجه به شرایط خاصی مانند بارداری، نقش مهمی در تصمیم‌گیری درمانی دارند. اگر با علائمی مشکوک مواجه هستید، مراجعه به پزشکی باتجربه مانند دکتر فاطمه ارشادی، متخصص زنان و زایمان و زیبایی زنان می‌تواند هم ترس شما را کاهش دهد و هم مسیر درمانی مطمئن‌تری پیش رویتان بگذارد. اقدام به‌موقع، اولین قدم برای حفظ سلامت و آرامش شماست.

*~ سوالات متداول درباره علائم زگیل تناسلی ~*