درد و تیر کشیدن واژن و ناحیه تناسلی زنان- 15 علت رایج و درمان آن ها

درد و تیر کشیدن واژن وضعیتی ناخوشایند و ناشی از عوامل گوناگونی مثل عفونت‌ها، تنش عضلانی یا حتی اختلالات هورمونی است. به منظور درمان این مشکل، شناخت دقیق علت و روشن شدن ماهیت درد امری اساسی است. از همین رو در این مقاله از سایت دکتر فاطمه ارشادی به بررسی این مسائل و راهکارهای ممکن برای درمان درد و تیر کشیدن واژن خواهیم پرداخت.

علت احساس فشار در واژن چیست؟

احساس فشار یا سنگینی در واژن همیشه نشانه یک بیماری جدی نیست اما نیاز به پیگیری سریع و معاینه تخصصی دارد. گاهی این احساس در دوران قاعدگی، بارداری یا به دلیل ضعف عضلات کف لگن ایجاد می‌شود. در برخی موارد نیز مشکلاتی مانند عفونت‌های لگنی، کیست تخمدان، فیبروم رحم یا افتادگی اندام‌های لگنی می‌توانند باعث ایجاد حس فشار در ناحیه واژن شوند.

اگر این احساس به‌صورت مداوم ادامه داشته باشد یا همراه با علائمی مانند درد، خونریزی غیرطبیعی، ترشحات غیرمعمول یا مشکلات ادراری باشد، مراجعه به بهترین متخصص زنان برای بررسی دقیق علت ضروری است.

درد واژن نشانه چیست؟ ( 15 علت رایج )

تیر کشیدن واژن یک عبارت غیر رسمی است که برای توصیف درد یا تنش در منطقه واژن به کار می‌رود. این احساس ممکن است به شکل درد، سوزشی یا حتی احساس فشار نمایان شود. علل احتمالی این وضعیت می‌تواند شامل التهاب‌ها، تغییرات هورمونی، عفونت‌ها، تنش عضلانی یا حتی عوامل روانی مثل استرس و اضطراب باشد؛

1- التهاب و عفونت واژن یا واژینیت

واژینیت، التهاب واژن است که می‌تواند منجر به ترشحات، خارش و درد شود؛ واژینیت شامل دو دسته کلی عفونی و آتروفیک است که می‌تواند ناشی از باکتری، قارچ یا انگل باشد.

2- واژینیت عفونی و باکتریال

عفونت باکتریایی به دنبال رشد و تکثیر بیش از حد باکتریهای غیر هوازی موجود در واژن ایجاد می‌شود؛ ترشحات ممکن است به رنگ سفید مایل به خاکستری، دارای بوی شبیه ماهی و ممکن است بیشتر به صورت عفونت مکرر واژینال پس از مقاربت ظاهر شود.

3- واژینیت باکتریال کاندیدیازیس

معمولا توسط قارچی به نام کاندیدا‌آلبیکنس ایجاد می‌شود؛ بیشتر در دوره حاملگی، دیابت یا افرادی که داروهایی مانند کورتیکواستروئید‌(داروهای سرکوب کننده سیستم ایمنی) و ضد بارداری‌های خوراکی مصرف می‌کنند، ایجاد می‌‌شود؛ علامت اصلی آن خارش است اما ممکن است ترشح غلیظ سفید، که شبیه پنیر روستایی نیز داشته باشند.

4- تریکومونیاز

توسط یک انگل ایجاد می شود و معمولا با مقاربت جنسی منتقل می‌شود؛ ممکن است در ایجاد سرطان سرویکس، عفونتهای بعد از عمل، پی‌آمدهای ناخواسته بارداری، بیماری التهابی لگن و نازایی، نقش داشته باشد؛ ترشحات رقیق واژن که زرد مایل به قهوه‌ای و گاهی کف دار است، خارش شدید و حساسیت ولو و واژن، وجود دانه‌های قرمز رنگ و داشتن بوی تعفن از دیگر نشانه‌های آن است.

علائم واژنیت عفونی

• تغییر در رنگ، بو و میزان ترشحات واژن
• تحریک و خارش ولو و واژن
• درد در طی مقاربت
• سوزش ادرار
• خونریزی کم یا لکه‌بینی واژن
• بوی ناخوشایند ترشحات
• در آتروفی خشکی و خارش واژن، سوزش واژن، کوتاه و سفت شدن کانال واژن وجود دارد.

عوارض واژنیت عفونی

در زنان باردار، واژینوز باکتریال و تریکومونیاز باعث زایمان زودرس و تولد نوزاد با وزن کم می‌شود. زنان با واژینوز باکتریال یا تریکومونیاز هم در معرض خطر بیشتری برای دستیابی به HIV و سایر عفونتهای منتقله از راه جنسی هستند. در کاندیدیاز ممکن است به علت تورم، خراشیدگی و التهاب، نزدیکی جنسی دردناک و یا غیر ممکن شود.

همچنین به علت اصطکاک در حین راه رفتن، ممکن است بیمار دچار ناراحتی در هنگام راه رفتن شود؛ آتروفی منجر به تغییر در محیط اسیدی واژن می‌شود که فرد را بیشتر مستعد ابتلا به عفونت با باکتریها، مخمر یا سایر ارگانیسمها می‌کند؛ ممکن است تغییرات آتروفیک واژن با تغییر در سیستم ادراری که می‌تواند منجر به مشکلات ادراری شود همراه باشد و بیمار تکرر ادرار یا فوریت ادرار کردن یا سوزش با ادرار کردن را تجربه کند.

5- واژینیت آتروفیک

نازک شدن و التهاب دیواره‌های واژن به دلیل کاهش استروژن است که اغلب پس از یائسگی رخ می دهد اما می‌تواند در طی شیردهی یا کاهش تولید استروژن در بدن(پس از عمل جراحی برای برداشتن هر دو تخمدان، یائسگی، جراحی، پس از پرتودرمانی لگن برای سرطان، پس از شیمی درمانی برای سرطان) نیز رخ دهد؛ تشخیص آتروفی واژن با معاینه لگن، تست پاپ اسمیر و آزمایش ادرار ممکن است.

6- قاعدگی و دوره PMS

یکی دیگر از علل احتمالی درد و گرفتگی واژن، قاعدگی است .گرفتگی واژن یکی از علایم شایع قاعدگی است که به دلیل انقباضات رحم ایجاد می شود. با وجودی که گرفتگی پیش از قاعدگی در عضلات کف لگن بیشتر شایع است ولی ممکن است در واژن هم ایجاد شود.

این دردها باید با شروع قاعدگی رفع شوند ولی اگر درد شدید در ناحیه لگن با وجود خونریزی داشتید باید به پزشک مراجعه نمایید. پزشک می تواند داروهای کنترل بارداری برایتان تجویز کند تا میزان درد لگن و ناراحتی های پیش از قاعدگی(PMS) را کاهش دهد.

7- دیسپپرونیا

دیسپپرونیا Dyspareunia اصطلاح پزشکی است که برای رابطه جنسی دردناک استفاده می شود. درد واژن در این وضعیت ممکن است همزمان با رابطه جنسی یا بلافاصله بعد از آن رخ دهد. برخی از افراد زمانی که از تامپون استفاده می کنند این درد را تجربه می نمایند. دیسپرونیا به طور معمول مانند گرفتگی قاعدگی به اضافه درد عمیق و سوزش داخل لگن است. علت درد بعد از رابطه می تواند عفونت، التهاب سابقه جراحی مهبل یا رحم باشد.

🎥 کنترل درد در زمان رابطه جنسی:

8- آندومتریوز

اندرومتریوز Endometriosis زمانی رخ می دهد که سلول های بافت رحم در خارج از رحم رشد می کنند. این بافت ها در ضمن قاعدگی منقبض شده و خونریزی می کنند ولی از بدن خارج نمی شوند و در نتیجه باعث درد و گرفتگی عضلانی می شوند. اندومتریوز در محل سزارین هم رخ می دهد و اگر در واژن ایجاد شود باعث گرفتگی در این ناحیه خواهد شد. با این حال برخی افراد مبتلا به گرفتگی واژن ممکن است درد شدیدی به علت تورم این بافت ها در مهبل خود احساس کنند.

9- اختلالات کف لگن

زنانی که زایمان کرده اند ممکن است اختلالات کف لگن را تجربه کنند. این مشکل موجب درد، گرفتگی و علایمی دیگر در عضلات کف لگن که تضعیف شده، بشوند. اختلالات کف لگن علاوه بر گرفتگی واژن ممکن است منجر به یبوست، درد در رابطه جنسی و مشکل کنترل ادرار شود.

✍️ بیشتر بخوانید: درمان بی اختیاری ادرار با لیزر

10- بیماری التهاب لگن

بیماری التهاب لگن Pelvic inflammatory disease یا به اختصار PID، شرایطی است که به علت عفونت در اندام های لگن ایجاد شده و منجر به التهاب واژن می شود. علائم می تواند از خفیف تا شدید باید و ممکن است شامل علایم زیر باشد:

• خونریزی بین دوره ها
• درد در قسمت پایین شکم
• درد در هنگام رابطه جنسی
• ترشح غیر معمول با بوی نامطبوع از واژن

11- گرفتگی واژن

افراد مبتلا به بیماری های مقاربنی مثل گنوره یا کلامیدیا احتمال بیشتری دارد که به التهاب لگن و درد واژن دچار شوند.

12- فیبروئید رحم

فیبروئید یا فیبروم رحم رشد غیر سرطانی بافت داخل رحم است که در افراد ۳۰ تا ۴۰ سال شایع تر است ولی فیبروم رحم در یائسگی هم دیده می شود. فیبروئیدهای رحمی می توانند خونریزی شدید، گرفتگی واژن، درد در هنگام رابطه جنسی و احساس فشار در پایین شکم ایجاد کنند.

13- وولوو دینا

وولوودینا Vulvodynia شرایط پزشکی است که در آن فرد بدون هیچ علت مشخصی به مدت 3 ماه یا بیشتر در ناحیه تناسلی خارجی درد را تجربه می کند.

علائم و نشانه های بیماری ولوودینیا

علامت اصلی ولوودینیا، درد و ناراحتی در ناحیه تناسلی است. ناحیه تناسلی شامل ناحیه پایین شرمگاه (تپه ونوس)، کلوتوریس ( چوچوله )، مجرای ادرار، لب بیرونی و داخلی واژن و خود واژن (مهبل) می باشد، لازم است که بدانید، واژن یک کانال عضلانی است که از قسمت بیرونی اندام تناسلی (فرج) تا دهانه رحم کشیده شده است.

پوشش داخلی رحم ( خون ریزی دوره قاعدگی ) در دوره پریودی خانم ها به داخل واژن ریخته شده و به خارج از بدن هدایت می شود و دخول در حین نزدیکی از طریق واژن انجام می پذیرد و خروج نوزاد در حین تولد نیز از آن مجرا امکان پذیر می گردد. درد و ناراحتی در نواحی شرح داده شده می تواند به صورت های زیر حس شود:

• سوزش
• درد
• خارش
• گزیده یا زخم شدن
• مور مور شدن
• مقاربت دردناک
• خفقان و سفتی

بافت های فرج ممکن است کمی متورم و یا ملتهب به نظر برسد ولی در اغلب موارد فرج شما نرمال و معمولی است.
احساس درد و ناراحتی ممکن است ثابت باشد و یا گاه به گاه حس شود، می تواند ماه ها و حتی سالها طول بکشد و همچنین می تواند بطور ناگهانی ناپدید شود، همانگونه که شروع شده بود.

شما ممکن است درد را در کل ناحیه فرج خود حس کنید ( بصورت یک درد عمومی ) و یا ممکن است در یک ناحیه مشخص مانند دهانه واژن احساس شود. در وضعیتی مشابه ( سندرم ویستیبولودینیا vestibulodynia ) ممکن است درد و ناراحتی فقط در زمان وارد شدن فشار به ناحیه اطراف مدخل واژن ( دهلیز فرج ) رخ دهد مثلا هنگام مقاربت جنسی.

14- سقط جنین

سقط جنین به حالتی گفته می شود که بارداری قبل از هفته بیستم به اتمام برسد. سقط جنین علاوه بر گرفتگی واژن با لکه بینی یا خونریزی و درد شکم همراه است.

15- درد استخوان ناحیه تناسلی در بارداری

علت درد استخوان ناحیه تناسلی زنان مربوط به زمانی است که مفاصل قدرت کافی نداشته باشند، که باعث بی‌ثباتی و درد در این ناحیه می‌شود. یکی از شایع‌ترین نشانه‌های SPD، درد استخوان‌ لگن است. بیشترین درد در قسمت جلویی استخوان شرمگاهی زیر موهای ناحیه شرمگاهی ایجاد می‌شود. در برخی بانوان، کوچک‌ترین حرکت نیز دردناک خواهد بود.

بیرون آمدن از تختخواب، رفتن به وان حمام یا ماشین، شلوار پوشیدن، نشستن برای مدت طولانی یا انجام کارهای تکراری، دشوار خواهد بود. ممکن است متوجه ورم استخوان شرمگاهی شوید و یا در راه رفتن خود دچار مشکل شوید. حتی شاید صدای استخوان‌‌های پا و زانوی خود را هنگام راه رفتن بشنوید. پزشک یا ماما می‌توانند به خوبی شما را راهنمایی کنند تا نشانه‌های خود را پیدا کنید. اشکال در راه رفتن، در نتیجه ضعف و شل‌شدگی رباط‌های لگن است.

عوامل خطر درد استخوان ناحیه تناسلی در بارداری

اگر دوقلو باردار هستید، اولین بارداری شما نیست و یا اگر جنین بسیار بزرگی دارید، به احتمال زیاد درد بیشتری را در استخوان‌ لگن تجربه خواهید کرد. درد اختلال اتصال شرمگاهی (SPD) در بارداری قبلی نیز یک عامل خطر محسوب می‌شود.

چه کسانی در معرض خطر درد واژینال قرار دارند؟

زنان در تمام سنین می توانند درد واژن را تجربه کنند. در برخی موارد، سابقه پزشکی شما ممکن است خطر را افزایش دهد. به عنوان مثال، تغییرات هورمونی ناشی از بارداری، یائسگی یا هیسترکتومی ممکن است خطر ابتلا به درد واژینال را افزایش دهد. اگر سابقه درمان سرطان پستان دارید، بیشتر در معرض خطر قرار می گیرید.

بعضی از داروها ممکن است خطر درد واژن را افزایش دهند. به عنوان مثال، استاتین ها داروهایی هستند که به کاهش کلسترول کمک می کنند. آنها باعث خشکی واژن می شوند. این خشکی می تواند به درد واژن منجر شود. افزایش سن نیز یک عامل خطر است. یائسگی باعث تغییرات در میزان هورمون و نازک شدن بافت واژن می شود. این مسئله بر روانکاری واژن تاثیر می گذارد و می تواند منجر به درد واژن شود.

دلیل تیر کشیدن واژن

• التهاب واژن یا التهاب مجاری ادراری
• فشار یا تنش عضلانی محیط واژن 
• عفونت‌های قارچی یا باکتریایی که موجب تحریک عصب‌ها و درد می‌شوند.
• تغییرات هورمونی در دوره‌های مختلف زندگی مانند بارداری، پریود یا یائسگی
• احساس اضطراب و استرس 
• واکنش به مواد شیمیایی موجود در محصولات بهداشتی یا ضد عفونی کننده‌ها

علت درد واژن چیست؟

1. عفونت باکتریایی یا قارچی که از بیماری های انتقالی جنسی مانند کلامیدیا یا گنوره منشا می گیرند
2. تغییرات هورمونی در دوره‌های مختلف زندگی از جمله پریود و بارداری
3. کاهش تراوایی و لیپید‌های طبیعی موجود در واژن 
4. ترمیم واژن بعد از زایمان یا جراحی زیبایی لابیاپلاستی
5. احساسات منفی و استرس مداوم
6. آلرژی‌ها به محصولات بهداشتی و مراقبت جنسی
7. درد ناشی از لمس یا هنگام قرار دادن تامپون

علائم درد و تیر کشیدن واژن

• درد یا سوزش در واژن 
• احساس درد یا تیر کشیدن هنگام رابطه جنسی
• احساس درد یا تیر کشیدن هنگام ادرار کردن یا احساس فشار در مثانه
• افزایش ترشحات واژنی یا تغییر در رنگ، بو یا طعم ترشحات.
• التهاب، قرمزی، تورم یا تغییرات دیگر در پوست واژن.
• خونریزی غیرعادی
• تغییرات در شدت و زمان پریود
• خارش و حساسیت در منطقه واژن

تیر کشیدن زیر شکم سمت راست 

1. التهاب آپاندیس ممکن است با درد حاد و تیر کشیدن در ناحیه زیر شکم سمت راست همراه باشد.
2. وجود یک عفونت یا آسیب در روده‌های کوچک یا بزرگ می‌تواند به تیر کشیدن و درد زیر شکم منجر شود.
3. وجود کیست تخمدان، به ویژه اگر کیست بزرگ شود یا به طور ناگهانی پاره شود، می‌تواند با درد و تیر کشیدن زیر شکم همراه باشد.

تیر کشیدن زیر شکم سمت چپ 

1. مشکلات در کلیه‌ها می‌توانند به درد و تیر کشیدن در ناحیه زیر شکم سمت چپ منجر شوند.
2. التهاب روده‌ی بزرگ با درد و تیر کشیدن زیر شکم سمت چپ همراه است.
3. تجمع گاز در روده‌ها می‌تواند به تیر کشیدن و درد در ناحیه زیر شکم سمت چپ منجر شود.

درد رحم نشانه چیست؟

تیر کشیدن در منطقه رحم ممکن است ناشی از عوامل مختلفی باشد که گاهی جدی و خطرناک بوده و نیاز به درمان فوری دارد و گاهی موقتی و بی خطر است. برخی از علل شایع تیر کشیدن در منطقه رحم عبارت است از:

• بسیاری از زنان قبل و حین دوره قاعدگی تغییرات در منطقه رحم واژن را تجربه می‌کنند که ممکن است با درد و تیر کشیدن همراه باشد.
• التهاب رحم یا التهاب مجاری ادراری می‌توانند به تیر کشیدن و درد در منطقه رحم منجر شوند.
• تنش در عضلات محیط رحم یا تنش در عضلات لگنی به تیر کشیدن منطقه رحم منجر می‌شود.
• تغییرات هورمونی در دوره‌های مختلف زندگی مانند بارداری، پریود، یا یائسگی نیز یکی از دلایل درد و سوزش موقتی واژن است
• در مواردی که رابطه جنسی باعث تحریک منطقه رحم شود، ممکن است تیر کشیدن در این منطقه اتفاق بیفتد.
• استرس، اضطراب یا عوامل روانی دیگر می‌توانند باعث تغییرات فیزیولوژیک در بدن شوند که ممکن است به درد و تیر کشیدن در منطقه رحم منجر شود.

انواع دردهای واژینال در بارداری

شدت درد	زمان شایع بروز	علت احتمالی	اقدام پیشنهادی
زیاد – شدید	هفته ۵ تا ۸ بارداری	کشش عضلات رحم	استراحت و مشورت با پزشک
سوزشی – شدید	هر زمان	تغییرات بارداری	بررسی توسط پزشک در صورت تداوم
زیاد – شدید	هفته ۳۷ به بعد	شروع زایمان	مراجعه به مرکز درمانی
متوسط – مکرر	در طول بارداری	التهاب لوله‌های رحمی	درمان و پیگیری پزشکی
متوسط – مکرر	در طول بارداری	التهاب دهانه رحم	مراجعه به پزشک
رو به افزایش – مکرر	هر زمان	تشدید التهاب یا مشکل دیگر	ارزیابی فوری پزشکی
خفیف – مقطعی	اوایل بارداری	رشد و بزرگ شدن رحم	معمولاً طبیعی است
خفیف تا متوسط – مقطعی	اوایل بارداری	التهاب مثانه	بررسی و درمان پزشکی
ناگهانی – مقطعی	اواخر بارداری	مشکلات جفت	تماس فوری با اورژانس
متفاوت – مقطعی	هر زمان	علل مختلف	مشورت با پزشک برای اطمینان

⚠️ توجه: این جدول و دسته بندی صرفا برای اطلاعات عمومی است و هر درد غیرعادی، شدید، همراه با خونریزی، تب یا سرگیجه باید توسط پزشک بررسی شود.

تشخیص درد واژن

متخصص زنان، برای شناسایی هر گونه اختلال و یا هر گونه مشکل احتمالی دیگر، انجام معاینه لگنی را تجویز می کنند. برای این کار با استفاده از یک گوش پاک کن مناطق درد در واژن شناسایی می شود. تست های تشخیصی بیشتر شامل موارد زیر می باشند:

1. کولونوسکوپی برای بررسی منطقه روده
2. آزمایش باریوم که با قرار دادن ماده ای به نام باریم در راست روده عکس اشعه ایکس گرفته می شود.
3. MRI یا سی تی اسکن
4. سونوگرافی از منطقه لگن
5. سیستوسکوپی که در آن با استفاده از یک دوربین کوچک پیشابراه و مثانه بررسی می شود.
6. آزمون های لازم برای تشخیص سرطان

اگر علت فیزیکی درد واژن قطعی نیست یک درمانگر جنسی و یا یک مشاور ممکن است قادر باشد در تعیین هر گونه دلایل عاطفی یا روانی زمینه ای درد، کمک کند.

پیشگیری از درد ناحیه تناسلی

همان طور که گفته شد، علل زیادی منجر به ایجاد درد در واژن میشوند و طبیعی است که ما نمیتوانیم جلوی همه آنها را بگیریم اما میتوان با رعایت چندین نکته به سلامت واژن کمک کنیم تا کمتر دچار مشکلات مربوط به آن شویم.

1. نداشتن رابطه‌ جنسی محافظت‌نشده به علت شانس بالای ابتلا به بیماریهای مقاربتی
2. رابطه‌جنسی آرام و نرمال داشته باشید زیرا روابط شدید باعث آسیب رسیدن به ناحیه لگن شده و می‌تواند موجب آسیب واژن شود
3. استفاده مداوم از محصولات انتی باکتریال مخصوص ناحیه تناسلی را کنار بگذارید .
4. محصولات ضدبارداری مثل اسپرم‌کش‌ها و رینگ‌های واژن ،اسفنج یا دیافراگم هم ممکن است موجب آسیب واژن شوند.
5. اضطراب و افسردگی می‌تواند با پایین بودن سطح انگیختگی جنسی در ارتباط باشد و موجب ناراحتی یا درد در زمان رابطه‌جنسی شود.
6. ورزش هم میتواند عضلات شما را قوی کند و هم با تاثیر مثبت روی روحیه شما به داشتن رابطه جنسی بهتر و واژن سالمتر کمک میکند. ورزش کگل نه تنها میتواند یک عامل جلوگیری کننده باشد، بلکه به عنوان درمان نیز میتواند کمک کننده باشد.
7. همیشه از لباس زیر نخی و آزاد استفاده کنید و از پوشیدن شلوارهای تنگ به مدت طولانی پرهیز کنید.
8. ورزش هایی مثل دوچرخه سواری یا سوارکاری در طولانی مدت ممکن است باعث اسیب به قسمت بیرونی اندام تناسلی شود.

11 روش کنترل و درمان تیر کشیدن واژن

روش‌های کنترل و درمان تیر کشیدن و درد واژن بستگی به علت اصلی آن دارد. در هر صورت، اگر این عوارض مزمن یا ناگهانی باشند و به صورت مداوم ادامه یابد نیاز به درمان پزشکی دارد و دیگر خود به خودی یا با روش های درمان خانگی برطرف نخواهد شد:

پیشگیری و درمان به موقع لازمه سلامتی طولانی مدت..

در نهایت به یاد داشته باشید اگرچه در برخی موارد علائم این درد واژن خفیف و موقتی هستند، اما تداوم یا شدت یافتن آن‌ها می‌تواند نشانه وجود یک مشکل زمینه‌ای باشد که نیاز به بررسی و درمان تخصصی دارد. دکتر فاطمه ارشادی، متخصص زنان و زایمان، با ارائه خدمات تخصصی در زمینه تشخیص و درمان انواع عفونت‌های زنان، مشکلات واژینال، مراقبت‌های دوره‌ای زنان، بیماری‌های دهانه رحم، اختلالات هورمونی و سایر مشکلات مرتبط با سلامت بانوان، می‌تواند در شناسایی علت درد و سوزش واژن و انتخاب بهترین روش درمانی به شما کمک کند. در صورت تجربه علائم مداوم یا نگران‌کننده، مراجعه به پزشک متخصص بهترین راه برای حفظ سلامت و آرامش شما خواهد بود.

*~ سوالات متداول درباره درد و تیر کشیدن واژن ~*