درد واژن و اندام تناسلی زنان، علایم، علت ها و درمان آن (دکتر فاطمه ارشادی)

ولووودنیا یا درد واژن، درد مزمن یا ناراحتی در هنگام باز شدن مهبل (واژن) است که هیچ علتی برای آن وجود ندارد و حداقل سه ماه طول می کشد.

درد و سوزش ناشی از ولووودینیا می تواند ناراحت کننده باشد و نشستن برای طولانی مدت یا برقراری رابطه جنسی برای غیرممکن و سخت باشد.

درد واژن ممکن است ماه ها تا سال ها ادامه داشته باشد.

مبتلایان به ولووودنیا باید بدون خجالت،به پزشک مراجعه کنند.

گزینه های درمانی برای کاهش ناراحتی وجود دارد و پزشک شاید بتواند علت درد ولوور را تعیین کند، بنابراین معاینه و تشخیص مهم است.

علائم درد واژن

 

  1. علائم اصلی، درد در ناحیه تناسلی است که می تواند به صورت زیر مشخص شود:
    سوزش
  2. درد ناشی از لمس یا هنگام قرار دادن تامپون
  3. بدتر شدن درد هنگام نشستن
  4. افسردگی و انزوا
  5. مقاربت دردناک
  6. خارش

 

درد واژن می تواند بر روابط جنسی تأثیر بگذارد و باعث ایجاد اختلالات خلقی و افسردگی شود.

اغلب صحبت کردن در مورد درد در ناحیه دستگاه تناسلی شرم آور است و می تواند باعث احساس انزوا شود.

درد می تواند مداوم یا موقت باشد. حتی ممکن است فقط در صورت لمس (تحریک) منطقه حساس رخ دهد.

احساس درد می تواند در کل ناحیه واژن به صورت عمومی باشد یا فقط درد در ناحیه خاصی مانند دهانه مهبل مشخص شود. بیشتر اوقات، ولووی شما طبیعی به نظر می رسد اما این احتمال وجود دارد بافت ولور کمی ملتهب یا متورم شود.

یک بیماری مشابه درد واژن، وستیبولودنیا می باشد که فقط در صورت اعمال فشار به ناحیه اطراف ورودی واژن باعث ایجاد درد می شود. اگرچه زنان غالباً برای والوودنیا به پزشک مراجعه نمی کنند، اما این بیماری بسیار شایع است. اگر در ناحیه تناسلی خود درد دارید، در مورد آن با پزشک مشورت کنید. مهم است که با تشخیص علت درد و درمان آن از ابتلا به موارد جدی تر مانند، عفونت های مخمر یا باکتریایی، تبخال، بیماری های سرطانی پوست، یائسگی و مشکلات پزشکی مانند دیابت جلوگیری کنید.

چه کسی در معرض خطر درد واژینال قرار دارد؟

زنان در تمام سنین می توانند درد واژن را تجربه کنند. در برخی موارد، سابقه پزشکی شما ممکن است خطر را افزایش دهد. به عنوان مثال، تغییرات هورمونی ناشی از بارداری، یائسگی یا هیسترکتومی ممکن است خطر ابتلا به درد واژینال را افزایش دهد. اگر سابقه درمان سرطان پستان دارید، بیشتر در معرض خطر قرار می گیرید.
بعضی از داروها ممکن است خطر درد واژن را افزایش دهند. به عنوان مثال، استاتین ها داروهایی هستند که به کاهش کلسترول کمک می کنند. آنها باعث خشکی واژن می شوند. این خشکی می تواند به درد واژن منجر شود. افزایش سن نیز یک عامل خطر است. یائسگی باعث تغییرات در میزان هورمون و نازک شدن بافت واژن می شود. این مسئله بر روانکاری واژن تاثیر می گذارد و می تواند منجر به درد واژن شود.

 

علت درد و گرفتگی واژن چیست ؟

گرفتگی واژن یا اسپاسم ممکن است باعث انقباض شدید و دردناک عضلات واژن شود. البته گرفتگی های واژنی ملایم می تواند نشان دهنده قاعدگی باشد ولی اگر درد شدید باشد باید به پزشک مراجه نمایید.
برخی از شایع ترین علل گرفتگی واژن و همچینن گزینه های درمانی و زمانی که باید به پزشک مراجعه نمایید را با شما در میان می گذاریم.

عفونت می تواند علت درد و گرفتگی واژن باشد
عفونت واژن ممکن است موجب گرفتگی، درد شدید، التهاب و ناراحتی شود. انواع مختلف عفونت واژن عبارتند از :
 عفونت دستگاه ادراری
 عفونت مخمری

 

– التهاب و عفونت واژن(واژینیت)

واژینیت، التهاب واژن است که می‌تواند منجر به ترشحات، خارش و درد شود؛ واژینیت شامل دو دسته کلی عفونی و آتروفیک ایت که التهاب می‌تواند ناشی از باکتری، قارچ یا انگل باشد.

واژینیت عفونی

– واژینیت باکتریال: عفونت باکتریایی به دنبال رشد و تکثیر بیش از حد باکتریهای غیر هوازی موجود در واژن ایجاد می‌شود؛ ترشحات ممکن است به رنگ سفید مایل به خاکستری، دارای بوی شبیه ماهی و ممکن است بیشتر پس از مقاربت ظاهر شود.

-کاندیدیازیس: معمولا توسط قارچی به نام کاندیدا‌آلبیکنس ایجاد می‌شود؛ بیشتر در دوره حاملگی، دیابت یا افرادی که داروهایی مانند کورتیکواستروئید‌(داروهای سرکوب کننده سیستم ایمنی) و ضد بارداری‌های خوراکی مصرف می‌کنند، ایجاد می‌‌شود؛ علامت اصلی آن خارش است اما ممکن است ترشح غلیظ سفید، که شبیه پنیر روستایی نیز داشته باشند.

-تریکومونیاز: توسط یک انگل ایجاد می شود و معمولا با مقاربت جنسی منتقل می‌شود؛ ممکن است در ایجاد سرطان سرویکس، عفونتهای بعد از عمل، پی‌آمدهای ناخواسته بارداری، بیماری التهابی لگن و نازایی، نقش داشته باشد؛ ترشحات رقیق واژن که زرد مایل به قهوه‌ای و گاهی کف دار است، خارش شدید و حساسیت ولو و واژن، وجود دانه‌های قرمز رنگ و داشتن بوی تعفن از دیگر نشانه‌های آن است.

علائم واژنیت عفونی

-تغییر در رنگ، بو و میزان ترشحات واژن
-تحریک و خارش ولو و واژن
-درد در طی مقاربت
-سوزش ادرار
-خونریزی کم یا لکه‌بینی واژن
-‌بوی ناخوشایند ترشحات
-در آتروفی خشکی و خارش واژن، سوزش واژن، کوتاه و سفت شدن کانال واژن وجود دارد.

 

عوارض واژنیت عفونی

در زنان باردار، واژینوز باکتریال و تریکومونیاز باعث زایمان زودرس و تولد نوزاد با وزن کم می‌شود؛ زنان با واژینوز باکتریال یا تریکومونیاز هم در معرض خطر بیشتری برای دستیابی به HIV و سایر عفونتهای منتقله از راه جنسی هستند؛ در کاندیدیاز ممکن است به علت تورم، خراشیدگی و التهاب، نزدیکی جنسی دردناک و یا غیر ممکن شود؛ همچنین به علت اصطکاک در حین راه رفتن، ممکن است بیمار دچار ناراحتی در هنگام راه رفتن شود؛ آتروفی منجر به تغییر در محیط اسیدی واژن می‌شود که فرد را بیشتر مستعد ابتلا به عفونت با باکتریها، مخمر یا سایر ارگانیسمها می‌کند؛ ممکن است تغییرات آتروفیک واژن با تغییر در سیستم ادراری که می‌تواند منجر به مشکلات ادراری شود همراه باشد و بیمار تکرر ادرار یا فوریت ادرار کردن یا سوزش با ادرار کردن را تجربه کند.

واژینیت آتروفیک

نازک شدن و التهاب دیواره‌های واژن به دلیل کاهش استروژن است که اغلب پس از یائسگی رخ می دهد اما می‌تواند در طی شیردهی یا کاهش تولید استروژن در بدن(پس از عمل جراحی برای برداشتن هر دو تخمدان، یائسگی، جراحی، پس از پرتودرمانی لگن برای سرطان، پس از شیمی درمانی برای سرطان) نیز رخ دهد؛ تشخیص آتروفی واژن با معاینه لگن، تست پاپ اسمیر و آزمایش ادرار ممکن است.

  • یکی دیگر از علل احتمالی درد و گرفتگی واژن، قاعدگی است
    گرفتگی واژن یکی از علایم شایع قاعدگی است که به دلیل انقباضات رحم ایجاد می شود.
    با وجودی که گرفتگی پیش از قاعدگی در عضلات کف لگن بیشتر شایع است ولی ممکن است در واژن هم ایجاد شود.
    این دردها باید با شروع قاعدگی رفع شوند ولی اگر درد شدید در ناحیه لگن با وجود خونریزی داشتید باید به پزشک مراجعه نمایید.
    پزشک می تواند داروهای کنترل بارداری برایتان تجویز کند تا میزان درد لگن و ناراحتی های ناشی از قاعدگی را کاهش دهد.
  • دیسپرونیا باعث درد واژن می شود
  • دیسپپرونیا Dyspareunia اصطلاح پزشکی است که برای رابطه جنسی دردناک استفاده می شود.
    این درد ممکن است همزمان با رابطه جنسی یا بلافاصله بعد از آن رخ دهد.
    برخی از افراد زمانی که از تامپون استفاده می کنند این درد را تجربه می نمایند.
    دیسپرونیا به طور معمول مانند گرفتگی قاعدگی به اضافه درد عمیق و سوزش داخل لگن است.
    علل این درد می تواند عفونت، التهاب سابقه جراحی مهبل یا رحم باشد.
  • آندومتریوز عامل درد شدید واژنی

درد کشیدن،درد قاعدگی،دل درد،درد واژن
اندرومتریوز Endometriosis زمانی رخ می دهد که سلول های بافت رحم در خارج از رحم رشد می کنند.
این بافت ها در ضمن قاعدگی منقبض شده و خونریزی می کنند ولی از بدن خارج نمی شوند و در نتیجه باعث درد و گرفتگی عضلانی می شوند.
اگر اندومتریوز در واژن ایجاد شود باعث گرفتگی در ناحیه واژن خواهد شد. با این حال برخی افراد مبتلا به گرفتگی واژن ممکن است درد شدیدی به علت تورم این بافت ها در مهبل خود احساس کنند.

  • اختلالات کف لگن
  • زنانی که زایمان کرده اند ممکن است اختلالات کف لگن را تجربه کنند.
    این مشکل موجب درد، گرفتگی و علایمی دیگر در عضلات کف لگن که تضعیف شده، بشوند.
    اختلالات کف لگن علاوه بر گرفتگی واژن ممکن است منجر به یبوست، درد در رابطه جنسی و مشکل کنترل ادرار شود.
  • بیماری التهاب لگن
  • بیماری التهاب لگن Pelvic inflammatory disease یا به اختصار PID، شرایطی است که به علت عفونت در اندام های لگن ایجاد شده و منجر به التهاب واژن می شود.
    علایم می تواند از خفیف تا شدید باید و ممکن است شامل علایم زیر باشد:
    – خونریزی بین دوره ها
    – درد در قسمت پایین شکم
    – درد در هنگام رابطه جنسی
    – ترشح غیر معمول با بوی نامطبوع از واژن

 

  • گرفتگی واژن
  • افراد مبتلا به بیماری های مقاربنی مثل گنوره یا کلامیدیا احتمال بیشتری دارد که به التهاب لگن دچار شوند.
  • فیبروئید رحم عامل درد واژن
  • فیبروئید رحم رشد غیر سرطانی بافت داخل رحم است که در افراد ۳۰ تا ۴۰ سال شایع تر است ولی در زنان یائسه هم دیده می شود.
    فیبروئیدهای رحمی می توانند خونریزی شدید، گرفتگی واژن، درد در هنگام رابطه جنسی و احساس فشار در پایین شکم ایجاد کنند.
  • وولوو دینا
  • وولوودینا Vulvodynia شرایط پزشکی است که در آن فرد بدون هیچ علت مشخصی به مدت 3 ماه یا بیشتر در ناحیه تناسلی خارجی درد را تجربه می کند.

علائم و نشانه های بیماری ولوودینیا

علامت اصلی ولوودینیا، درد و ناراحتی در ناحیه تناسلی است. ناحیه تناسلی شامل ناحیه پایین شرمگاه ( تپه ونوس )، کلوتوریس ( چوچوله )، مجرای ادرار، لب بیرونی و داخلی واژن و خود واژن ( مهبل ) می باشد، لازم است که بدانید، واژن یک کانال عضلانی است که از قسمت بیرونی اندام تناسلی ( فرج ) تا دهانه رحم کشیده شده است. پوشش داخلی رحم ( خون ریزی دوره قاعدگی ) در دوره پریودی خانم ها به داخل واژن ریخته شده و به خارج از بدن هدایت می شود و دخول در حین نزدیکی از طریق واژن انجام می پذیرد و خروج نوزاد در حین تولد نیز از آن مجرا امکان پذیر می گردد. درد و ناراحتی در نواحی شرح داده شده می تواند به صورت های زیر حس شود:

  1. سوزش
  2. درد
  3. خارش
  4. گزیده یا زخم شدن
  5. مور مور شدن
  6. مقاربت دردناک
  7. خفقان و سفتی
    بافت های فرج ممکن است کمی متورم و یا ملتهب به نظر برسد ولی در اغلب موارد فرج شما نرمال و معمولی است.
    احساس درد و ناراحتی ممکن است ثابت باشد و یا گاه به گاه حس شود، می تواند ماه ها و حتی سالها طول بکشد و همچنین می تواند بطور ناگهانی ناپدید شود، همانگونه که شروع شده بود.
    شما ممکن است درد را در کل ناحیه فرج خود حس کنید ( بصورت یک درد عمومی ) و یا ممکن است در یک ناحیه مشخص مانند دهانه واژن احساس شود.
    در وضعیتی مشابه ( سندرم ویستیبولودینیا vestibulodynia ) ممکن است درد و ناراحتی فقط در زمان وارد شدن فشار به ناحیه اطراف مدخل واژن ( دهلیز فرج ) رخ دهد مثلا هنگام مقاربت جنسی.

 

  • سقط جنین
  • سقط جنین به حالتی گفته می شود که بارداری قبل از هفته بیستم به اتمام برسد. سقط جنین علاوه بر گرفتگی واژن با لکه بینی یا خونریزی و درد شکم همراه است.
  • درد استخوان ناحیه تناسلی در بارداری

هنگامی‌‌که مفاصل قدرت کافی نداشته باشند، باعث بی‌ثباتی و درد در این ناحیه می‌شود. یکی از شایع‌ترین نشانه‌های SPD، درد استخوان‌ لگن است. بیشترین درد در قسمت جلویی استخوان شرمگاهی زیر موهای ناحیه شرمگاهی ایجاد می‌شود. در برخی بانوان، کوچک‌ترین حرکت نیز دردناک خواهد بود. بیرون آمدن از تختخواب، رفتن به وان حمام یا ماشین، شلوار پوشیدن، نشستن برای مدت طولانی یا انجام کارهای تکراری، دشوار خواهد بود.

ممکن است متوجه ورم استخوان شرمگاهی شوید و یا در راه رفتن خود دچار مشکل شوید. حتی شاید صدای استخوان‌‌های پا و زانوی خود را هنگام راه رفتن بشنوید. پزشک یا ماما می‌توانند به خوبی شما را راهنمایی کنند تا نشانه‌های خود را پیدا کنید. اشکال در راه رفتن، در نتیجه ضعف و شل‌شدگی رباط‌های لگن است.

عوامل خطر درد استخوان ناحیه تناسلی در بارداری

 

اگر دوقلو باردار هستید، اولین بارداری شما نیست و یا اگر جنین بسیار بزرگی دارید، به احتمال زیاد درد بیشتری را در استخوان‌ لگن تجربه خواهید کرد. درد اختلال اتصال شرمگاهی (SPD) در بارداری قبلی نیز یک عامل خطر محسوب می‌شود.

 

انواع دردهای واژینال در بارداری

انواع دردهای واژینال تجربه شده توسط زنان می تواند به طور گسترده به سه نوع تقسیم شود که در این بخش از بارداری نمناک عنوان کرده ایم.

۱.درد شدید:

این، یک اتفاق شایع در زنان باردار است و درد سوزشی نیز در این رده قرار دارد. این امر ممکن است به دلیل کشش عضلات رحمی در هفته ۵ ام تا ۸ ام بارداری رخ دهد. علت دیگر, نفخ شکم مادر است. اگر درد در طول هفته ۳۷ ام شروع شود, معمولاً به خاطر زایمان است.

۲.درد مکرر:

درد مکرر یک مشکل شایع در میان زنان است نه تنها فقط در دوران بارداری. این مشکل معمولاً به علت فرآیندهای التهابی در لوله های رحمی و یا دهانه رحم ایجاد می شود. اگر درد پس از درمان به سرعت فرو بنشیند, دلیلی برای نگرانی وجود ندارد – با این حال, اگر افزایش یابد, قطعاً باید به پزشک مراجعه کنید.

۳.درد مقطعی:

درد مقطعی کوچک هنگام بارداری یک اتفاق شایع است و احتمالاً نتیجه رشد رحم است. با این حال, این می تواند نشانه التهاب مثانه در مراحل اولیه بارداری باشد. اگر درد در مراحل بعدی بارداری رخ دهد, باید سریعاً با آمبولانس تماس بگیرید – که ممکن است به دلیل کنش جفت باشد. در پایان روز باید همیشه با پزشک خود مشورت کنید.

تشخیص درد واژن

 

متخصص زنان، برای شناسایی هر گونه اختلال و یا هر گونه مشکل احتمالی دیگر، انجام معاینه لگنی را تجویز می کنند. برای این کار با استفاده از یک گوش پاک کن مناطق درد در واژن شناسایی می شود. تست های تشخیصی بیشتر شامل موارد زیر می باشند:

  1. کولونوسکوپی برای بررسی منطقه روده
  2. آزمایش باریوم که با قرار دادن ماده ای به نام باریم در راست روده عکس اشعه ایکس گرفته می شود.
  3. MRI یا سی تی اسکن
  4. سونوگرافی از منطقه لگن
  5. سیستوسکوپی که در آن با استفاده از یک دوربین کوچک پیشابراه و مثانه بررسی می شود.
  6. آزمون های لازم برای تشخیص سرطان
    اگر علت فیزیکی درد واژن قطعی نیست یک درمانگر جنسی و یا یک مشاور ممکن است قادر باشد در تعیین هر گونه دلایل عاطفی یا روانی زمینه ای درد، کمک کند.

پیشگیری از درد ناحیه تناسلی

همان طور که گفته شد، علل زیادی منجر به ایجاد درد در واژن میشوند و طبیعی است که ما نمیتوانیم جلوی همه آنها را بگیریم اما میتوان با رعایت چندین نکته به سلامت واژن کمک کنیم تا کمتر دچار مشکلات مربوط به آن شویم.

  1. نداشتن رابطه‌جنسی محافظت‌نشده به علت شانس بالای ابتلا به بیماریهای مقاربتی
  2. رابطه‌جنسی آرام و نرمال داشته باشید زیرا روابط شدید باعث آسیب رسیدن به ناحیه لگن شده و می‌تواند موجب آسیب واژن شود
  3. استفاده مداوم از محصولات انتی باکتریال مخصوص ناحیه تناسلی را کنار بگذارید .
  4. محصولات ضدبارداری مثل اسپرم‌کش‌ها و رینگ‌های واژن ،اسفنج یا دیافراگم هم ممکن است موجب آسیب واژن شوند.
  5. اضطراب و افسردگی می‌تواند با پایین بودن سطح انگیختگی جنسی در ارتباط باشد و موجب ناراحتی یا درد در زمان رابطه‌جنسی شود.
  6. ورزش را فراموش نکنید .ورزش هم میتواند عضلات شما را قوی کند و هم با تاثیر مثبت روی روحیه شما به داشتن رابطه جنسی بهتر و واژن سالمتر کمک میکند. ورزش کگل نه تنها میتواند یک عامل جلوگیری کننده باشد ،بلکه به عنوان درمان نیز میتواند کمک کننده باشد.
  7. همیشه از لباس زیر نخی و آزاد استفاده کنید و از پوشیدن شلوارهای تنگ به مدت طولانی پرهیز کنید.
  8. ورزشهایی مثل دوچرخه سواری یا سوار کاری در طولانی مدت ممکن است باعث اسیب به قسمت بیرونی اندام تناسلی شود .

درمان درد اندام تناسلی

دارو درمانی:
درمان این درد ها با توجه به علت ایجاد کاملا متفاوت است.برای درمان عفونتی که باعث درد می شود، آنتی بیوتیک تجویز می شود. داروهای دیگر برای کنترل درد واژن شامل داروهای ضد افسردگی، هورمون درمانی است.در مواردی که مشکل خاصی نباشد تجویز مسکن برای مدت کوتاه یا بلند باعث کاهش درد میشود .

مشاوره و روان درمانی:
گاهی دردها بعد ازمدتی از بین میروند ولی گاهی متاسفانه بدون یافتن علت خاصی ممکن است برای مدت طولانی ادامه داشته باشد.در این موارد میتوان از یک روانپزشک نیز برای بهبودی بیشتر کمک گرفت.

جراحی:
برای از بین بردن بعضی از علتها که باعث درد واژن می شوند باید جراحی را به کار برد مثلا در مواردی که براثر افزایش سن و یا زایمانهای سخت بیمار دچار افتادگی های شدید شده است.

بیوفیدبک:
بسیاری از دردها در مهبل (واژن) به دلیل انقباض عضلات ایجاد می شود. از این رو درمان بیوفیدبک می توان با استراحت این عضلات، به کاهش درد کمک کند.

لوسیون های واژن:
لوسیون هایی وجود دارند که می توانید آن را در طول رابطه جنسی و با به صورت موضعی برای کاهش علایم استفاده کرد خصوصا در مواردی که خشکی واژن آزاردهنده باشد.

ورزش کگل:
گاهی میتوان با تقویت عضلات کف لگن از ایجاد درد جلوگیری کرد.بهترین ورزش برای این منظور انجام تمرینات کگل به صورت مداوم و منظم است.

+

+

+

+

تماس مستقیم با یک کلیک

اشتراک گذاری :

ساعت کاری مطب (هروی )

روزهای زوج 16:00 عصر الی 20:00 شب

مسیریابی با یک کلیک روی آیکون

میدان هروی ، میدان ملت ، خیابان قلیچ خانی ، چهارراه قلیچ خانی ، ساختمان ریحانی ، پلاک ۵۱ ، طبقه 1، واحد ۴

ساعت کاری مطب (مسعودیه)

یکشنبه و سه شنبه صبح ها از 10:00 تا 13:00

مسیریابی با یک کلیک روی آیکون

مسعودیه ۲۰ متری ابومسلم خراسانی ، کوچه ی طاهر پناه ،پلاک۴ مجتمع پزشکی مسعودیه ، طبقه ۳